Geothermie: duurzaam verwarmen en koelen
Geothermie, ook wel aardwarmte genoemd, is een van de meest efficiënte manieren om uw woning of bedrijfspand te voorzien van een aangenaam klimaat. In tegenstelling tot fossiele brandstoffen, put geothermie uit een onuitputtelijke bron: de aarde zelf. Met een geothermische warmtepomp kiest u voor een constante temperatuur, aanzienlijk lagere energiekosten en een minimale ecologische voetafdruk.
Wat is geothermie?
Geothermie benut de thermische energie die in de bodem is opgeslagen. Terwijl de luchttemperatuur in België sterk schommelt, blijft de temperatuur in de diepere ondergrond het hele jaar door opmerkelijk stabiel (tussen de 10°C en 12°C). Een geothermisch systeem pompt deze warmte omhoog voor verwarming en sanitair warm water. In de zomer kan hetzelfde systeem ook helpen om je woning passief te koelen. Dankzij deze constante bron werkt het systeem uiterst betrouwbaar, zelfs tijdens de koudste wintermaanden.
Particuliere woningen maken gebruik van ondiepe geothermie (boringen tot 150m diepte). In de industrie wordt er meestal gebruik gemaakt van diepe geothermie waarbij warm water kilometers diep uit de ondergrond wordt opgepompt. Omdat particulieren doorgaans gebruik maken van ondiepe geothermie zijn er meestal geen vergunningen nodig.
Toepasbaarheid
Particuliere woningen
Van compacte rijwoningen (met boringen) tot landelijke villa’s.
Bedrijfsgebouwen
Voor een optimaal en constant werkklimaat zonder airco-lawaai.
Appartementen
Eén systeem dat het hele gebouw voorziet van warmte ipv individuele verwarmingsketels.
Hoe werkt geothermie?
Geothermische verwarming maakt gebruik van de warmte die van nature in de aarde aanwezig is. Via een buizennetwerk onder je woning haalt een warmtepomp energie uit de bodem. Die energie wordt gebruikt om je woning te verwarmen in de winter en te koelen in de zomer.
Waarom kiezen voor geothermie? Tom zet de belangrijkste troeven op een rij.
Wat zijn de voordelen van geothermie?
De video’s benadrukken al heel wat voordelen van geothermische verwarming, die vandaag nog steeds actueel zijn:
- Ecologisch en CO2-neutraal, zeker in combinatie met zonnepanelen
- Geen gas nodig, geen radiatoren, geen schoorsteen
- Passieve koeling verbruikt amper energie
- Waardevol voor je E-peil en vastgoedwaarde
- Overal toepasbaar: ook bij renovatie of in appartementsgebouwen
- Laag verbruik in combinatie met zonnepanelen
- Toepasbaar bij nieuwbouw, renovatie en grotere woonprojecten
Zijn er ook nadelen?
De belangrijke aandachtspunten zijn:
- Een initiële investering die hoger ligt dan andere types warmtepompen, maar het rendement ligt wel hoger waardoor je dit sneller terugverdient.
- Er zijn boringen nodig of voldoende ruimte voor horizontale captatie.
- Goede isolatie en lagetemperatuurverwarming zorgen voor het hoogste rendement.
- Een correcte dimensionering is cruciaal om het rendement op lange termijn te garanderen
Omdat een correcte dimensionering zo belangrijk is werkt Eco Heating niet met standaardoplossingen, maar bekijken we per project de technische haalbaarheid, welk systeem het meest geschikt is en welk budget je realistisch je mag verwachten.
Waarvoor kan je een geothermische installatie gebruiken?
Verwarming in de winter
In de winter onttrekt de warmtepomp energie aan de bodem. Via een warmtewisselaar wordt deze energie naar een hoger temperatuurniveau getild, waarna het via vloerverwarming of wandverwarming uw ruimtes gelijkmatig verwarmt.
Sanitair warm water
Een geothermische installatie kan een woning of gebouw ook voorzien van sanitair warm water. Dezelfde duurzame energiebron wordt dus gebruikt voor zowel verwarming als warm water.
Passieve koeling in de zomer
Een uniek voordeel van geothermie is passieve koeling. In de zomer is de bodem koeler dan de buitenlucht. Door de vloeistof simpelweg te laten circuleren zonder de compressor van de warmtepomp te gebruiken, onttrekt het systeem warmte aan uw woning en geeft dit af aan de grond. Dit is nagenoeg gratis en voelt natuurlijker aan dan de droge uitblaaslucht van een airco.
Zoek je toch graag een comfortabele koeling in de zomer, maar ben je benieuwd hoe je dit in je woning voor elkaar krijgt zonder gebruik van een airco systeem? Ontdek hoe passieve koeling werkt via de geothermie.
Wat bepaalt de prijs van een geothermisch systeem? En hoe krijg je een realistische inschatting?
Wat kost een geothermische installatie?
Zoals Tom in de video uitlegt, is er geen standaardprijs. De ondergrond, oppervlakte, het aantal bewoners en het type gebouw zijn bepalend. Daarom ontwikkelde Eco Heating een handige budgetteringstool.
Nieuw in 2025: de budgettool werd recent geüpdatet met actuele marktprijzen en ondergronddata.
Wat met het rendement? De efficiëntie van een warmtepomp wordt uitgedrukt in de COP (Coefficient of Performance). Geothermische systemen behalen een gemiddelde COP van 4 tot 5.
Rekenvoorbeeld: Voor elke 1 kWh aan elektriciteit die u verbruikt, krijgt u daar 4 tot 5 kWh aan warmte voor terug. Dit maakt het systeem tot 400% efficiënt.
Wanneer is een geothermie interessant?
Bij nieuwbouw
Bij nieuwbouw kan geothermie van bij het ontwerp worden meegenomen. Dat is ideaal, omdat je woning meteen wordt afgestemd op vloerverwarming, goede isolatie en een energiezuinig verwarmingssysteem.
Bij een grondige renovatie
Ook bij een grondige renovatie kan geothermie een sterke keuze zijn. Zeker wanneer je tegelijk investeert in isolatie, nieuwe vloerverwarming of een ander geschikt afgiftesysteem.
Bij een bestaande woning
Geothermie is mogelijk bij bestaande woningen, maar vraagt een goede voorbereiding. De isolatiegraad, de beschikbare ruimte, het huidige verwarmingssysteem en het gewenste comfort spelen allemaal een rol.
“Je voorziet dus in je eigen energie met de hulp van de natuur.”
Tom Cobbaert
Hoe onttrekt geothermie de aardwarmte?
Horizontaal captatienetwerk
Horizontale captatie is een efficiënte methode voor geothermische warmtepompen om energie uit de bodem te winnen. Omdat de temperatuur in de grond veel constanter is dan die van de buitenlucht, levert een grond-waterwarmtepomp een zeer stabiel en hoog rendement op.
Bij dit systeem wordt een gesloten bodemcircuit op een diepte van ongeveer 1,5 tot 1,8 meter onder het gazon of de tuin aangelegd. Door deze buizen stroomt een milieuvriendelijke vloeistof (antigel). De warmtepomp stuurt de afgekoelde vloeistof door het netwerk, waar de aanwezige aardwarmte de vloeistof geleidelijk opwarmt.
Zodra de opgewarmde vloeistof terug bij de warmtepomp komt, wordt deze energie via een koeltechnisch proces opgewaardeerd naar een hoger temperatuurniveau. Zo geniet je het hele jaar door van een duurzame en betrouwbare verwarming voor je woning.
Verticale boringen
Verticale captatie is een uiterst efficiënte methode voor geothermische warmtepompen om energie uit de bodem te winnen. In tegenstelling tot horizontale systemen, maakt dit systeem gebruik van grondboringen, variërend van 25 tot 150 meter diep.
In deze boorputten bevindt zich een gesloten circuit van leidingen, gevuld met een milieuvriendelijke vloeistof (antigel). De warmtepomp stuurt deze vloeistof naar beneden, waar ze de constante natuurlijke aardwarmte uit de diepere ondergrond absorbeert. Tijdens de reis door het circuit warmt de vloeistof aanzienlijk op. Eenmaal weer aan de oppervlakte, zet de warmtepomp deze gewonnen energie efficiënt om in een aangename temperatuur voor je woning.
Hoewel de installatie en de boringen van verticale captatie een hogere initiële investering vragen, staat daar een maximaal rendement tegenover. Omdat de temperatuur op grote diepte het hele jaar door constant blijft, geniet je met dit systeem van de laagste energiekosten en een zeer duurzame verwarmingsoplossing.
4 weetjes over geothermie
- Aardwarmte kan miljarden jaren oud zijn
De aarde ontstond 4,6 tot 4,7 miljard jaar geleden. Daarbij kwam gigantisch veel energie vrij in de vorm van warmte. Die warmte kan slechts heel beperkt ontsnappen door de buitenste lagen van de aarde. En daarom blijft zoveel warmte tot vandaag beschikbaar. De helft van de aardwarmte bestaat uit deze restwarmte.
- Sommige aardwarmte is laag radioactief, maar ongevaarlijk
De andere helft van de aardwarmte is afkomstig van radioactieve processen. Het verval van radioactieve deeltjes zorgt voor warmte. En die kan worden omgezet in energie. De radioactiviteit in aardwarmte is echter zo laag dat het ongevaarlijk is.
- De Kempen hebben een warme ondergrond
Meer dan 3 kilometer onder de Kempense grond zit een kolenkalklaag. Die kalksteen bevat heet water dat zelfs na het oppompen nog 126 tot 128° C heet is. Op dit ogenblik werkt men in Mol aan een geothermische centrale en een warmtenet. Verdere uitbreiding naar andere delen van de Kempen staat op het programma. Voor de individuele gebruiker is zo’n diepe boring uiteraard onhaalbaar. Maar voor een geothermische warmtepomp moet men gelukkig veel minder diep boren. Bovendien kan dat bijna overal in Vlaanderen.
- Aardwarmte is een energiebron voor de toekomst
Fossiele brandstoffen zoals gas en olie hebben twee belangrijke nadelen: ze hebben een zeer nadelige impact op het klimaat en de bronnen zijn eindig. Hernieuwbare energiebronnen zijn dan ook de toekomst. Aardwarmte is daar een van. Deze warmte zit van nature in de bodem en kan er met warmtepompen worden uitgehaald. Een systeem met een warmtepomp stoot tot 50 % minder CO2 uit dan een stookolieketel. En zelfs de iets milieuvriendelijkere condensatieketel stoot nog steeds 30 % meer CO2 uit dan een systeem met een warmtepomp.
Benieuwd of geothermie haalbaar is voor jouw woning?
Eco Heating is gespecialiseerd in geothermie, geothermische warmtepompen en de bijhorende boringen.
Bereken vrijblijvend de kostprijs via onze budgetteringstool of neem contact op met één van onze experten voor meer informatie.
Zo krijg je snel een duidelijk beeld of geothermie de juiste keuze is voor jouw appartementsgebouw.
