Geothermische warmtepomp
Een geothermische warmtepomp (ook grond-water of bodem-water warmtepomp genoemd) maakt gebruik van de constante temperatuur in de bodem om een gebouw efficiënt te verwarmen en te koelen. Dankzij de stabiele grondtemperatuur behaal je een hoog rendement, lage energiekosten en een CO₂-vrije werking bij gebruik van groene stroom. Hieronder lees je hoe het systeem werkt, wat het kost, welk rendement je mag verwachten en wat de voor- en nadelen zijn.
Wat is een geothermische warmtepomp?
Een geothermische warmtepomp, ook wel een grond-water warmtepomp genoemd, benut de natuurlijke warmte die opgeslagen zit in de bodem om je woning op een energiezuinige manier te verwarmen én te koelen. Dankzij de constante temperatuur van de aarde geniet je het hele jaar door van maximaal comfort met een minimaal energieverbruik. Zo kies je voor een duurzame oplossing die niet alleen goed is voor je portemonnee, maar ook voor het klimaat.
Geothermische warmtepompen worden vooral geplaatst in nieuwbouwwoningen en grondig gerenoveerde gebouwen, waar het energieverbruik laag is en vloerverwarming of lagetemperatuurverwarming aanwezig is. Ze zijn het meest geschikt voor locaties met voldoende buitenruimte, zoals tuinen, omdat er boringen of grondlussen nodig zijn in de bodem. Daarnaast worden ze ook toegepast in grotere projecten zoals kantoren, scholen en appartementsgebouwen waar duurzame energieoplossingen centraal staan.
Voordelen geothermische warmtepomp
Alle comfort
Een geothermische warmtepomp zorgt voor een constante temperatuur in de woning. Lekker warm in de winter en heerlijk fris in de zomer.
Aangezien je verwarmt en koelt op de meest efficiënte manier, zullen de energiekosten een pak lager liggen dan voorheen.
Een warmtepomp heeft een gunstige invloed op het E-peil van een gebouw, deze parameter geeft een blijk van energiezuinigheid.
Hoog rendement
Een geothermische warmtepomp is een duurzame manier van verwarmen en koelen. Indien je voor groene aandrijfenergie kiest, is er zelfs geen CO2-uitstoot.
Nadelen geothermische warmtepomp
- Hogere initiële investering. De boringen maken het systeem duurder in aankoop dan een lucht-water warmtepomp. Die meerkost verdien je terug via lagere energiekosten.
- Boringen en ruimte nodig. Er zijn verticale of horizontale boringen nodig, wat voldoende buitenruimte en een haalbaarheidscheck van de ondergrond vereist.
- Werkt best in een goed geïsoleerde woning. Voor een optimaal rendement combineer je het systeem met lagetemperatuurverwarming, zoals vloerverwarming.
- Melding of vergunning. Afhankelijk van de diepte en de zone is een melding of een vergunning nodig.
Wat kost een geothermische installatie?
De prijs van een geothermische warmtepomp hangt af van de warmtebehoefte van je woning, het type ondergrond, de diepte van de boringen en het afgiftesysteem. Ter indicatie geven we hieronder richtprijzen voor een volledige, sleutel-op-de-deur installatie inclusief boringen. De exacte prijs bereken je in enkele minuten met onze budgetteringstool.
| Woningtype | Verwarmd oppervlak | Richtprijs installatie (incl. boringen) | Indicatie na premie |
|---|---|---|---|
| Compacte nieuwbouw | tot 150 m² | € 18.000 – € 24.000 | vanaf € 15.000 |
| Gemiddelde gezinswoning | 150 – 250 m² | € 22.000 – € 30.000 | vanaf € 18.000 |
| Grote of gerenoveerde woning | vanaf 250 m² | € 28.000 – € 38.000 | op maat |
Richtprijzen inclusief warmtepomp, verticale boringen, plaatsing en indienststelling. Prijzen zijn indicatief en afhankelijk van je project. Premies zoals de Mijn VerbouwPremie worden nadien verrekend.
Premies
Bij het plaatsen van een grond-water warmtepomp kan je vaak op financiële steun rekenen van zowel lokale gemeenten als overheden. Deze premies zijn doorheen de jaren reeds verschillende keren gewijzigd. Ga dus zeker na welke premies er mogelijk zijn bij jouw gemeente en de Vlaamse overheid.
- Lokale premies: raadpleeg de website van jouw gemeente
- Vlaamse premies: MijnVerbouw premie
Hoog rendement (SCOP / SPF)
Het rendement van een warmtepomp druk je uit in de SCOP of SPF: de verhouding tussen de geleverde warmte en de verbruikte elektriciteit over een heel jaar. Een geothermische warmtepomp haalt een SPF van 4 tot 5. Concreet: voor elke kWh elektriciteit die de pomp verbruikt, levert ze 4 tot 5 kWh warmte aan je woning.
“Het rendement van een geothermische warmtepomp ligt veel hoger dan dat van een water-lucht warmtepomp.”
Tom Cobbaert
Vergunningen
In de meeste gevallen volstaat een melding en heb je geen vergunning nodig voor verticale boringen. Deze melding is een officiële kennisgeving aan de gemeente die je kan maken via het Omgevingsloket van jouw gemeente en moet minimaal 30 dagen voor de start van de werken ingediend worden.
- Bij ondiepe verticale boringen, boringen tot 150 meter diep, moet er een vergunning aangevraagd worden indien het gebied zich in een waterbeschermingszone bevindt.
- Bij diepe verticale boringen, boringen dieper dan 150 meter, moet er altijd een vergunning aangevraagd worden.
Voor meer info kan je terecht in onze blog omtrent vergunningen.
Hoe werkt een geothermische warmtepomp?
Verticale of horizontale boringen zijn de basis van geothermie. Via een buizennetwerk onder je woning haalt een warmtepomp energie uit de bodem. Die energie wordt gebruikt om je woning te verwarmen in de winter en te koelen in de zomer. Beide manieren hebben hun voor- en nadelen. Bij Eco Heating geven we de voorkeur aan verticale boringen, het rendement is namelijk hoger dan bij een horizontaal captatienetwerk.
Verticale boringen
Verticale captatie is een uiterst efficiënte methode voor geothermische warmtepompen om energie uit de bodem te winnen. In tegenstelling tot horizontale systemen, maakt dit systeem gebruik van grondboringen, variërend van 25 tot 150 meter diep.
In deze boorputten bevindt zich een gesloten circuit van leidingen, gevuld met een milieuvriendelijke vloeistof (antigel). De warmtepomp stuurt deze vloeistof naar beneden, waar ze de constante natuurlijke aardwarmte uit de diepere ondergrond absorbeert. Tijdens de reis door het circuit warmt de vloeistof aanzienlijk op. Eenmaal weer aan de oppervlakte, zet de warmtepomp deze gewonnen energie efficiënt om in een aangename temperatuur voor je woning.
Hoewel de installatie en de boringen van verticale captatie een hogere initiële investering vragen, staat daar een maximaal rendement tegenover. Omdat de temperatuur op grote diepte het hele jaar door constant blijft, geniet je met dit systeem van de laagste energiekosten en een zeer duurzame verwarmingsoplossing.
Horizontaal captatienet
Horizontale captatie is een efficiënte methode voor geothermische warmtepompen om energie uit de bodem te winnen. Omdat de temperatuur in de grond veel constanter is dan die van de buitenlucht, levert een grond-water warmtepomp een zeer stabiel en hoog rendement op.
Bij dit systeem wordt een gesloten bodemcircuit op een diepte van ongeveer 1,5 tot 1,8 meter onder het gazon of de tuin aangelegd. Door deze buizen stroomt een milieuvriendelijke vloeistof (antigel). De warmtepomp stuurt de afgekoelde vloeistof door het netwerk, waar de aanwezige aardwarmte de vloeistof geleidelijk opwarmt.
Zodra de opgewarmde vloeistof terug bij de warmtepomp komt, wordt deze energie via een koeltechnisch proces opgewaardeerd naar een hoger temperatuurniveau. Zo geniet je het hele jaar door van een duurzame en betrouwbare verwarming voor je woning.
Passief koelen met een geothermische warmtepomp
Een van de grootste troeven van geothermie is de mogelijkheid tot passief koelen. Waar een traditionele lucht-water warmtepomp in de zomer energieverslindende compressoren moet inzetten om de woning koel te krijgen, maakt een geothermische warmtepomp (grond-water warmtepomp) simpelweg gebruik van de constante lage temperatuur van de Belgische bodem.
Zo werkt het in de praktijk:
- De warmtepomp zelf blijft grotendeels uitgeschakeld.
- Enkel een kleine circulatiepomp verbruikt een minimale hoeveelheid stroom.
- Het koele water uit de bodemlussen stroomt via een warmtewisselaar door je vloerverwarming of plafondkoeling.
- De warmte uit je woning wordt opgenomen en terug de grond in gestuurd.
Let op: Passieve koeling werkt het best via een afgiftesysteem met een groot oppervlak, zoals vloerverwarming. Het is geen “ijskast-effect”, maar een constante, zachte verkoeling die de piektemperaturen uit je woning haalt. Meer weten? Lees onze blog over actieve en passieve koeling.
Benieuwd of geothermie haalbaar is voor jouw woning?
Eco Heating is gespecialiseerd in geothermische warmtepompen en de bijhorende boringen.
Bereken vrijblijvend de kostprijs via onze budgetteringstool of neem contact op met één van onze experten voor meer informatie.
Zo krijg je snel een duidelijk beeld of geothermie de juiste keuze is voor jouw appartementsgebouw.
